راپۆرتا سیاسی یا په‌ده‌كه‌سێ ده‌ركه‌ت

راپۆرتا سیاسی یا په‌ده‌كه‌سێ ده‌ركه‌ت

Feb 09 2019

راپۆرتا سیاسی یا پارتیا ده‌مۆقراتا كوردستان سووریا یا مه‌ها چله‌ 2019ان ده‌ركه‌ت تێده‌ مژارێن سیاسی وپێشهاته‌ێن داویێ و گوهه‌رتنێن ل سه‌ر ئاستا جیهانی و كارڤه‌دانێن ل هه‌مبه‌ر دۆزا گه‌لێ كورد ل سوریێ و رۆژئاڤایێ كوردستانێ نه‌خاسم رۆژهه‌لاتا فرات و عه‌فرینێ گوتووبێژ كریه‌ .

د ده‌سپێكێ راپۆۆتا خوه‌ به‌حسا كارڤه‌دانێن سیاسی پشتی بریارا ئه‌مه‌ریكا ژ ڤه‌كشانا هێزێن خوه‌ ژ سووریێ كریه‌ كو رووسیا و هه‌ڤالبه‌ندێن خوه‌ پێشوازی ب ڤێ بریارێ كر و توركیێ دیت كو ئه‌و بریار دێ ده‌رڤه‌تێ ل پێشیا وێ ڤه‌كه‌ داكو ل شوونێ هێزێن ئه‌مه‌ركی ده‌ ب جه ببه‌ .

ئه‌و یه‌ك مه‌ترسی ل جه‌م پێكهاته‌ێن هه‌رێمێ ژ كورد عه‌رب و سریان چێبوو كو سینارێو عه‌فرینێ ل وێ ده‌رێ دووبارا ببه ‌ لێ نه‌ڤه‌كشانا هێزێن ئه‌مه‌ریكێ هشت كو رێڤه‌به‌ریا ئه‌مه‌ریكی ب هشمه‌ندی ل وێ بریارێ ته‌ماشه‌ بكه‌ داكو بریارێ تێخه‌ خزمه‌تا سیاسه‌تا خوه‌ یا نا‌ڤنه‌ته‌وی و ناڤده‌ولتی و به‌رژه‌وندیا هه‌ڤپه‌یمانێن خوه‌ ده‌ .

د راپۆرتا سیاسی ده‌ هه‌روه‌ه‌ا هاتیه‌ كو رێڤه‌به‌ریا ئه‌مه‌ریكی كار ژ بۆ ڤه‌گه‌راندنا توركیێ ژ بۆ جهێ خوه‌ یێ ستراتیژی وه‌ك هه‌ڤپه‌یمانه‌كی دیرۆكی دكه‌ و ژێره‌ رێخوه‌شكرنێن پێویست دابین دكه‌ داكو وێ پشتراست بكه‌ كو سینۆرێ وێ پارستی یه‌ .

د هه‌مان ده‌مان ده گه‌ڤێن ب شه‌رێن ئابوورێ ئاراسته‌ی وێ دكه‌ ته‌ڤێ كو ل ئاستانا و سوتشی ل هه‌ڤ جڤیان توركیێ دزانه‌ كو ئیران ورووسیا دوژمنێ وێ نه‌ و ب واته‌یه‌ك به‌رفه‌ره‌ ئه‌مه‌ریكا دخوازه‌ هه‌ڤپیمانییا سێ ئالیێ یا ده‌مكی ناڤبه‌را توركیێ وروسیا و ئێران ده‌ ژ هه‌ڤ بخینه‌ داكو ئیران وتوركیێ ب هه‌ڤ بكه‌ڤن كو ده‌ وێ ده‌مێ ئه‌مه‌ركا هه‌لوێستێن خوه‌ ل هه‌مبه‌ر ئیرانێ بهێله‌ كو رووبروویێ د رێا رێكارێن خوه‌ یێن ناڤنه‌توی پێ ره‌ بكه‌.

راپۆرتا سیاسی یا په‌ده‌كه‌سێ هه‌روه‌ها دبێژه‌ كو توركیێ دخوزاه‌ ده‌ر‌فه‌تێ ژ خوه‌ ره‌ بكاربینه‌ داكو ئه‌جنده‌ێن خوه‌ بهێز بكه‌ كو نها به‌رێ خوه‌ دایه‌ ئارمانجا خوه‌ د دروستكرنا هه‌رێما ئه‌وله‌ و ژئالیێ ئه‌مه‌ریكا ڤه‌ هاته‌ په‌ژراندن وكار ژ بۆ جیبجیكرنا ل هه‌ڤهاتنه‌كێ ب رووسیێ دكه‌ داكو دبن ده‌ستێ رێژیمێ ده‌ به‌ وئه‌و ژی هه‌ول دده‌ كو توركیێ رازی بكه‌ داكو هه‌ری كێم پارستنێ ل سه‌ر تێكلێن هه‌ردوو ئالیێن بكه‌ .

پرس دمینه‌ كو گه‌لۆ كێ دێ وێ هه‌رێمی بپارێزه‌ گه‌لۆ دروستكرنا هه‌رێما ئه‌وله‌ پێویست ب بریاره‌كه‌ ناڤده‌ولتی و پارستنه‌كه‌ ناڤدولتی هه‌یه‌ یان ب ته‌نێ رێكه‌فتنه‌ك ناڤبه‌را ئه‌مه‌ركیا و رووسێ و توركیێ ده‌ یه‌ كو ب وێ رێكه‌فتنێ پشتره‌ چه‌كدارێن د ئۆپۆزسیونێ سووریێ وه‌رن داكو وێ هه‌رێمێ بپارێزه‌ و به‌ره‌ڤانیێ بكن‌ كو ئه‌و یه‌ك تێ وێ واته‌یێ كو هین مژار د وارێ لێكۆلین وخوه‌ندنێ ده‌ یه‌ وسینارێۆ عه‌فرینێ دووره‌ ل وان ده‌ران دووبارا ببه‌ .

ده‌ربارێ ئیرانێ د راپۆرتێ ده‌ هاتیه‌ كو ئیران دبینه‌ كو دۆسه‌ێن سووریێ ب بێ هه‌بوونا ئیرانێ د‌مه‌شه‌ و ئالی دخوازن ژ سووریێ دوور بخینه‌ كو ئه‌مه‌ریكا و ئیسرائیل ل سه‌ر ئالیێ به‌رپرسی ب تایبه‌ت رووسیێ سه‌پاند كو ملیسێن ئیرانێ ژ سووریێ ده‌ركه‌ڤن و هه‌ر كێم ل سه‌ر سینۆرێ ئیسرائیلێ دوور بكه‌ڤن .
و رووسیا دێ ده‌رخستنا ئیرانێ ژ دۆسه‌یا سووریێ ل خوه‌ بگره‌ داكو پارا خوه‌ ژ دووبارا ئاڤاكرنا سووریێ ببه‌ وه‌لاتێن كه‌نداڤا عه‌ربی پشتراست بكه‌ و ئه‌مه‌ریكا رازی بكه‌ و د ده‌ما داویێ ده‌ ئه‌مه‌ریكا عێراق ژ خوه‌ ره‌ جهه‌ك ژ بۆ شۆپاندنا لڤ وته‌ڤگه‌را له‌شكه‌ری وسیاسی یا ئیرانێ بكارئانی وته‌ڤێ رێگریا به‌رپرسێ عیراقێ د سه‌ری ده‌ سه‌رۆكێ عیراقێ برهم سالح لێ ئه‌مه‌ریكا تو گوهدان ژ وێ رێگریێ ره‌ نه‌كر وئه‌گه‌ر هه‌یه‌ د ڤشارا خوه‌ ده‌ ل سه‌ر ئیرانێ به‌رده‌وام به .

راپۆرتا مه‌ها چله‌ یا په‌ده‌كه‌سێ هه‌روه‌ها به‌حسا ره‌وشا عێراقێ وهه‌رێما كوردستانێ وناكۆكی و پێشهاته‌ێن داویێ دناڤبه‌را ئالیێ سیاسی ده ل عێراقێ‌ و مژارا گه‌نده‌لیا ئابووری و رێڤه‌ری و ده‌ستێوه‌ردانا ئیرانێ تێده‌ ورۆلا ئیرانێ د ئه‌كتیڤكرنا ناكۆكییان ‌كریه .

‌ هه‌روها به‌حسا سه‌ره‌دانا سه‌رۆك مسعودبارزانی یا داویێ ژبۆ بغدادێ كو كاریبوو هژماره‌ك دۆسه‌یێن ناكۆكدار ب تایبه‌ت یێن ناڤبه‌را بغداد وهه‌ولیرێ ده چاره‌سه‌ر بكه‌ ‌كریه‌ سه‌رباری مژارێن گرێدای ب پێكئانین حكومه‌تا كوردستانێ وسه‌ره‌دانێن داویێ ژ به‌رپرسێن بیانی ژێره‌ و شاندا ئۆپۆزسیونا سووریێ ته‌كه‌زیه‌ك كو ئیدێ سه‌رۆك مسعود بارزانی بوویه‌ لێڤه‌گه‌رك سیاسی ژ گه‌لێ كورد ره‌ .

ل سه‌ر ره‌شا رۆژئاڤایێ كوردستانێ راپۆرتا سیاسی یا پارتیا ده‌مۆقراتا كوردستان سوریا ده‌ هاتیه‌ كو ته‌ڤێ كارو گه‌رێن كو ده‌سته‌ و كۆمیته‌ ل هێزێن ناڤه‌ده‌ولتی و ده‌زگه‌هێن جڤاكا سڤیل و رێخستنێن ماڤێ مرڤان و ده‌سته‌یێن گریێدای ب ئه‌نجومه‌نما ئه‌وله‌هییا ناڤده‌ولتی تێنه‌ كرن ته‌ڤێ وێ یه‌كێ هین گه‌لێ كورد ل عه‌فرینێ و گوند وناڤچه‌یێن وێ د ئیش وئازارا ده‌ دژین و ژ بنپێكرنان ژ ئالیێن شۆفینی ونچادپه‌رستان ژدزی و تالانكرنێ دنالن هه‌روه‌ها ده‌ربدرێن عه‌فرینێ د زڤستانێ ده‌ ژ به‌ر تونه‌بوونا ئالاڤ و پێدڤیێن ژیانێ د ژیانه‌كه‌ زه‌حمه‌ت ده‌ دژین سه‌رباری گوهه‌رتنا سرۆشت ده‌مۆغرافیا عه‌فرینێ .

ل ئالییه‌ك دن نه‌رحاتییه‌ك ل جه‌م خه‌لكێ چیبوویه‌ ل سه‌ر دۆوستكرنا هه‌رێمه‌كه‌ ئه‌وله‌ه ل رۆژهه‌لاتا فراتێ و هه‌رێمێن دن ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ ووه‌كو دیار كو لهه‌ڤهاتنه‌ك ناڤبه‌را رێژیما سووریێ و په‌یه‌دێ هه‌یه‌ داكو پلانه‌كه‌ ئه‌نته‌رناتیه‌ڤ ده‌ینن یان درێا ئه‌مه‌ركا ژ بۆ لهه‌ڤهاتنه‌كێ ب توركیێ ره‌ ب تایه‌بت پشتی نووڤه‌ژاندنا رێكه‌ڤتنا ئاده‌نه‌ 1998 .

د داویێ راپۆرتا پارتیا ده‌مۆقراتا كوردستان سووریا دبێژه‌ كو دڤێ ئه‌و وه‌ك په‌ده‌كه‌سێ و ئه‌نكه‌سێ كار ژبۆ پێكئانینا شێوه‌یه‌ك نوو ل گۆر رێكه‌ڤتنه‌كه‌ سیاسی و له‌شكه‌ری ورێڤه‌ربه‌ری ‌ تێده‌ هه‌موو پێكهاته‌ به‌شدار بن ژبه‌ر پێشه‌رۆژ ژ رێبازا بارزانیێ نه‌مر و برۆژه‌یا نشتیمانی یا كوردستانی ب سه‌رۆكاتییا سه‌رۆك مسعود بارزانی ره‌ یه‌
ش.ع

462