پانۆراما گرنگترین بوویەرێن سالا 2020ان لسوریێ

ارك نيوز .. سالەك دن بسەر كریزا سوریێ ڤە دەرباس بوو بێ كو توو گوهەرتنەك د دۆسەیا سوریێ چێببە تەڤی كو هن بویەرێن گرنگ د سالا دووهەزار وبیستان روودابوون ، لێ تەڤی ڤێ یەكێ هینژی كریزا بەردەوامە ، شەر وپەڤچوون ، تۆپبارانكرن و بومبەبارانكرنا وەلاتیین سڤیل خرابوونا رەوشا ئابوری ، رەوشا مرۆڤی ، كۆچبەری ، ودەربەدەری و تەقین و گۆشتن ، گرتن ، رەڤاندن ، بنپێكرن ب هەموو جورێن خوە بەردەوامە

ڤەدگەرێن دەسپێكا سالا دووهەزار و بیستان دە كو دڤێ سالێ دە چەندین بوویەر هەم ژ ئالیێ سیاسی ڤە و هەم ژی ژ ئالیێ لەشكەری ومیدانی ڤە چیبوونە ، سوریا سالا خوە ب شەر وپەڤچوونێن توند ل دەڤەرین لباكورێ سوریێ دەستپێكر كو رێژیما ئەسەد ب پشتەڤانیا روسیا ئۆپەراسیۆنەك لەشكەری بەرفرە لسەر دەڤەرێن لباكورێ سوریێ پێك ئانی و د ئەنجامێ دە كاریە چەندین باژار وباژارۆكان بخە بن كونترۆلا خوە دە مینا سراقب و معرە النعمان ل باژارێ ئدلبێ ، هەروەها كۆنترۆلكرنا وی ژ رووبەرێن مەزن ل باژارێ حەلەبێ ، سەرباری بەردەوامبوونا بنپێكرنان ژ ئالیی رێژیم وروسیی دەرحەقی وەلاتیێن سڤیل دە.

ل رێكەفتا هەیشتێ هەیڤا یەك فلادیمێر پۆتین سەرۆكی روسیی گەرەك دناڤا كۆلانێن شامێ دە ئەنجام دا

ل رێكەفتا بیست ونەهی هەیڤا دووێ دووهەزار وبیستان ئەنجومەنا ئەلەهیا ناڤدەلتی جڤینەك ئاوارتە دەرباری رەوشا ئدلبێ و گووركرنا ئیریشان ل وی باژاری لدارخست.

ل رێكەفتا حەفتێ هەیڤا سیێ ریێا حلب – شام یا ناڤدەولتی لپێشیا تەڤگەرا سڤیل و كاروانێن بازرگانیێ هاتە ڤەكرن.

گوورگرنا ئیڕیشێن ئارتێشا ئسرائیلێ لسەرباراگەهێن رێژیما ئەسەد و مێلیسین بسەر ئیرانێ ڤە ل شاما پایتەخت و چەند باژارێن سوری یین دن ، كو ئەو ئێریشین ئەسمانی یین ئسرائیلی د هەیڤا سباتێ دە دەست پێكر و تا نها بەردەوامن كو هەر دەم و دەمەكێ ئیریش لدژی رێژیم و مێلیسین ئیرانی تینە ئەنجام دان.

هەروەها بەلاڤبوونا نەخوەشیا كۆرۆنا كو ل رێكەفتا یەكێ هەیڤا چاران وەزارەتا تەندروسیا رێژیمێ قەدەغەیا گشتی یا هاتنوچوونی ل دەڤەرێن دبن كۆنترۆلا خوە دە راگهاند .

ل رێكەفتا هەیشتێ هەیڤا حەفتان رێكەفتنەك هەڤبەش ناڤبەرا تەهران و شامێ دەربارێ هەڤكاری و هەماهەنگیا لەشكەری دە هاتە ئمزەكرن


د دەسپێكا هەیڤا دەهان دە ژی چەندین دارستان و رووبەرێن مەزن ل سی پارێزگەهێن سوری ، لازقیێ حمص و حماە هاتن شەوتاندن


هەروەها یەك ژ گرنگترین بوویەرێن كو چێبوونە لسوریێ ژ ئالیێ لەشكەری ڤە ڤەكشانا هێزین توركی ژ خالین خوە یێن چاڤدێریێ ل سوریێ كو پرۆسەیا ڤەكشانا هێزین روسی ب هەموو ئالاڤێن خوە ییێن لەشكەری و لۆجستسك و ڤالاكرنا وان خالان ب تەمامی ل رێكەفتا بیستێ هەیڤا دەه دەستپێكر ، كو مەزنترین خالین خوە یێن چاڤدێریێ ڤالا كر ، و بەرێ خوە دا دەڤەرا چیایی الزاویە لگوندەواری ئدلبێ و ل وی دەرێ بجه بوو.

د وارێ سیاسی دە ژی گەلەك پێشهاتە وپیشڤەچوون لسوریێ د سالا دووهەزار وبیستان دە روودان كو لسەر ئاستا ناڤدەولتی وبتایبەتی ژ ئالیێ وەلاتێن زل هێز ڤە كو ژبۆ چارەسەركرنا كریزا سوریێ جڤینێن خوە بەرفرهتر كرن ژی جڤینێن دوو ئالی بن ، ئان سێ ئالی بن ، یان ژی چار ئالی بن ، گرنگترین و بەرزترین بوورین سیاسی د سالا دووهەزار وبیستان دەبڤی رەنگی بوو

ئەنجامدانا جڤینێن دوو ئالییێن ناڤبەرا توركیێ وروسیی دە دەربارێ دۆسەیا سوریێ كو 16 جڤین لسەر ئاستا سەرۆكاتیێ و هەردوو وەزارەتێن دەرڤە ویێن بەرڤانیێ د هەرسی هەیڤین پێشین دە:
ژوان نەه جڤین لسەر ئاستا سەرۆكاتیی بوو ناڤبەرا پۆتین و ئەردۆغان و شەش جڤین ژی لسەر ئاستا وەزارەتا بەرەڤانیی بوو ، وجڤینەك لسەر ئاستا وەزارەتا دەرڤە بوو كو بتەنێ یەك جڤین ناڤبەرا لاڤرۆف و ئۆغلۆ دە هاتە ئەنجام دان ، و د هەیڤا سباتێ دە یادەشتا مۆسكۆ دەرباری سوریێ ناڤبەرا هەردوو وەلاتان دە هاتە ئمزەكرن

هەروەها 19 جڤین دەربارێ سوریێ ناڤبەرا توركیێ و ئەمەریكایێ دە لسەر ئاستا سەرۆكاتیێ ، و هەردوو وەزارەتێن دەرڤە و بەرەڤانیێ و پسپۆر و رایەدارێن هەردوو وەلاتان دە هاتن ئەنجام دان ژوان :
نەه جڤین ناڤبەرا ترامپ و ئەردۆغان بوو

پینج ژی ناڤبەرا بەردەڤكێ سەرۆكاتیا توركیێ و راویژكارێ ئەولەهیا نەتەوی یا ئەمەریكی بوو ، و جڤینەك ژی ناڤبەرا سەرۆك ئەركانی توركیی و هەڤشانی وی یێ ئەمەریكی مارك میللی بوو

و جڤینەك لسەر ئاستا وەزارەتا دەرڤە ، و سێ جڤین ژی ناڤبەرا شاندەیێ تایبەتی ئەمەریكا بۆ سوریێ و جیگری وەزیرێ دەرڤە یێ توركی بوو كو د وان جڤینان دە تەكەزی لسەر هەڤكاری و هەماهەنگیا هەڤبەش ناڤبەرا هەردوو ئالیان ل دەڤەرێ ، وپشتەڤانیا پرۆسەیا سیاسی لسوریێ و كارێ كۆمیتەیا دستورا سوری یا نوو ، و هەماهەنگی و هەڤكاریا لەشكەری لباكورێ رۆژئاڤایێ سوریێ لدژی رێژیما ئەسەد هاتە كرن .

دەرباری جڤینێن ناڤبەرا وەلاتی روسیا و ئەمەریكایێ دە بتەنی دوو جڤین بوو ئەوژی بریێا پەیوەندیێن تەلیفۆنی بوون یەك ژوان ناڤبەرا شاندەیێ تایبەتی ئەمەریكا بۆ سوریێ جێمس جێفری و جیگرێ وەزیرێ دەرڤەیا روسیا بوو یەك ژوان د 16 ئولانێ دەبوو و یا دنژی د 11 حزێرانی دە هاتە ئەنجام دان و تێدە هەردوو ئالیان تەكەزی لسەر بەرقەراربوونا رەوشا ئدلبێ ، و دیتنا چارەسەریەك سیاسی لگۆری بریارا بیست و دوو وپینجی و چار هاتە كرن

د بیست و دووێ نیسانا دووهەزار وبیستان دە ژی جڤینا حەفتان ژ گەرێن ئەستانا دەربارێ سوریێ لسەر ئاستا وەزیرێن دەرڤە یێن هەرسی وەلاتێن گەرەنتۆرروسیا و توركیێ و ئیران دە هاتە لدارخستن

هەروەها د یەكێ تیرمەهێ دە لۆتكەیەك سێ ئالی دەرباری كریزا سوریێ ناڤبەرا سەرۆكین هەرسی وەلاتین گەرەنتۆر دە هاتە ئەنجام دان و تێدە هەرسی سەرۆكان رەوشا سوریی بگشتی و یا مرۆڤی بتایبەتی ، ڤەگەرا پەرنابەرێن سوریێ بۆ وەلاتێ خوە ، و جیبجیكرنا تەڤایا رێكەفتنێن ناڤبەرا توركیێ و روسیی دە دەرباری ئدلبێ گۆتوبێژكرن

پشتی راوەستاندنا نەه هەیڤان ژ جڤینێن گۆمیتەیا دستورا سوری یا نوو ، د سالا دوو هەزار و بیستان دە دوو گەرێن دن هاتن ئەنجامدان گەرا سیێ ژ جڤینێن كاری كۆمیتەیێ ل ریكەفتا بیست وچارێ تەباخێ ل جنێفێ هات ئەنجام دان ، و گەرا چاران ژی د داویا هەیڤا یازدەهان بوو و بو دەما چار رۆژان دریژ كر.

ژئالیێ خوەڤە ژی ئەنجومەنا ئەولەهیا ناڤدەولتی 11 جڤین دەربارێ رەوشا مرۆڤی لسوریێ لدارخست وتێدە تەكەزی لسەر بەردەوامیا شاندنا كاروانین مرۆڤی بۆ ناڤ خاكا سوریێ ، و راوەستاندنا شەر ل دەڤەرێن لباكورێ رۆژئاڤایێ سوریی كرن

ژبلی ئەنجامدانا جڤینان ، سزایێن ئابووری ژی لدژی رێژیما ئەسەد هاتن سەپاندن ، كو هەر یەك ژ یكیتیا ئۆرپا و ئەمەریكا چەندین سزایێن ئابوری بسەر رێژیما ئەسەد و هەژمارەك كەسایەتی و كۆمپانی د نیڤی سالی دە سەپاند ، و د حڤدێ حزێرانێ ە ژی ئەمەریكا پرۆژەیاسایا سیزر لدژی رێژیمێ سەپاند و كەت وارێ جیبجیكرنێ دە

د داویا سالا دوو هەزار وبیستەهان دە نرخێ لیرەیا سوری هاتە رووخاندن و بەهایێ خوە ژ دەست دا ئەوژی بسەدەما سزایێن یكیتیا ئەورۆپا ، ویاسایا سیزر ژ ئالیەكی و بەلاڤبوونا نەخوەشیا كۆرۆنا ژ ئالیەكی دنڤە .

468